THE PLATFORM – Asıl Soru, Ne Yiyeceğiz?

“-Ama ben onları ikna etmek istiyordum.

 – İkna oldular.

 – “B*K”la mı?

– Dayanışmadan daha etkili.

– Bakalım yukarıdakileri ikna edebilecek miyiz?

-Hayır, onlar beni dinlemez.

-Neden?

-Çünkü yukarı doğru “s*çamam” hanımefendi.”

The Platform / El Hoyo

Netflix’te güncel yayınlanan nefis bir İspanyol bilim kurgu filmi daha. İspanyol sineması çok başarılı yapımlarla öne çıkıyor. Bu film After the Dark: The Philosophers, The Zero Theorem ve Mother filmlerinden sonra son yıllarda izlediğim en başarılı felsefi filmlerden biri “El Hoyo”

El Hoyo

Başlarken, zengin çeşitli ve bol malzemelerle, iştah açıcı yemeklerin titizlikle hazırlandığı bir mutfak görüyoruz. Ancak bu şatafatlı mutfak sizi yanıltmasın. Asıl hikâye yemekler tamamlandıktan sonra başlıyor. Gözlerinizi açıyorsunuz. Hapishane odasına benzeyen bir yerde uyanıyorsunuz. Karşınızda bir adam ve bir yatak. Bu odanın tam ortasında dikdörtgen bir delik. Delikten aşağıya ve yukarıya bakıyorsunuz. Her iki tarafta da aynı deliklerin iç içe geçmiş haliyle aynadaki yansımaları gibi odalar, dikey şekilde uzayıp gidiyor. Kule şeklindeki bu hapishanede, en üstte bulunan mutfaktaki yemeklerin, yukarıdan aşağıya ortadaki delikten mahkûmlara, kademeli olarak gönderildiği bir platform var. Kat “sıfır” da yolculuğuna başlarken, muhteşem bir ziyafet sofrası şeklinde olan bu platform, yukarıdakilerin talanlarıyla aşağıdakilere çöp yığını olarak ulaşıyor. İşte, kahramanımız Goreng’in sigarayı bırakmak ve Donkişot’u okumak için gönüllü girdiği bu yerde, platformun yolculuğuyla birlikte,  tüm zamanların en ustaca yazılmış, tasarlanmış ve yönetilmiş sorgulamalarıyla baş başasınız. Dante yaşasaydı bu senaryoyu ve replikleri ayakta alkışlardı.

Bundan sonrası Spoiler vermeden zor yazılır. Bu kadarı bile fazla. Ancak, şunu söyleyebilirim. Maslow’un ihtiyaçlar Hiyerarşisini bilirsiniz. Maslow, gereksinimleri şu şekilde kategorize eder:

Maslow- İhtiyaçlar Hiyerarşisi

Fizyolojik gereksinimler (nefes alma, besin, yemek, su, cinsellik, uyku, sağlıklı metabolizma, boşaltım)

Güvenlik gereksinimi (beden, iş, kaynak, ahlak, aile, sağlık ve mülkiyet güvenliği)

Ait olma, sevgi, sevecenlik gereksinimi (arkadaşlık, aile, cinsel mahremiyet)

Saygınlık gereksinimi (özsaygı, özgüven, başarı, başkalarına saygı duymak, başkaları tarafından saygı duyulmak)

Kendini gerçekleştirme gereksinimi (erdemli, yaratıcı, içten, problem çözücü, önyargısız ve hakikatleri kabul eder olmak)

Belirli bir kategorideki gereksinimler tam olarak karşılanmadan kişi bir üst düzeydeki kategorinin gereksinimlerini algılamaz, böyle gereksinimleri yoktur. Örneğin, günlük olarak karnını doyurabilen fakat güvenlik içinde bulunmayan, kendini sürekli olarak olası bir tehdit altında algılayan bir insanın, dünya görüşünü geliştirmek için kitap okumak gibi bir gereksinimi yoktur. Maslow’a göre psikologların yapması gereken, bireyin kendini gerçekleştirme(self-actualization ‘kendini gerçekleştirme’) aşamasına gelmesinin önündeki engelleri ortadan kaldırmasına yardım etmektir. Film, sosyolojik ve psikolojik boyutta bu alanı derinlemesine kesip biçmiş. İnsani değerleri hayvansal duyguların sınırlarında sorgulamış.

Aydınlanmanın, kendini gerçekleştirmenin son boyutu, inanç sistemi olduğu için, teoloji de bu neşterden nasibini almış. Öylesine net bir sorgulama var ki, tüm sadeliği ile gözlerinize ve düşüncelerinize teslim edilmesinin ustalığına hayran oluyorsunuz.

İzledikten sonra Donkişot, birey, toplum, devlet,Delik ( Çukur) tanrı ve mesaj üzerine düşünün, yorumlara ekleyin. Tabii meraklı ve cesursanız!

Seyrederken şiddet içeren sahnelerde midenizi yatıştırmak için tedbirli olun…

Buraya birkaç alıntı bırakıyorum:

“İnsanlar üç gruba ayrılır: Yukardakiler, aşağıdakiler ve düşenler…”

“Bay Trimagasi siz bu çukurun nasıl işlediğini biliyor musunuz? Tabi, burada olay “yemek”

“ Yukarıda olanlar yanıt vermez! Neden? Yukarıda oldukları için tabi…. “

“Mantıklıyım. Mantıklı olan yiyecekleri paylaşmaktır.”

“ Yukarıdakiler bir komünisti dinlemez! Ben de aşağıdakilerle başlarım. Aşağıdakiler aşağıdadır Goreng”

“ Ben bir kitap getirdim!”

 “Yönetimin hiçbir şekilde vicdanı yoktur.”

“ Hayatta kalmanız buna bağlıymış gibi “mesajı” korumalısınız.”

FİLMİN KÜNYESİ:

Yönetmen:         Galder Gaztelu-Urrutia

Senarist:             David Desola,Pedro Rivero

Oyuncular:         Iván Massagué,Antonia San Juan,Zorion Eguileor,Emilio Buale Coka

Yayın Tarihi:      2019

Süre:                    94 dk.

Ülke:                    İspanya